Tags

, , , , , ,

4041599330_7bef656ec6

Philippus de Arabier, gepast fronsend.

Na de in-nevelen-gehulde dood van Gordianus III in het jaar 244 bleek Marcus Julius Philippus “de Arabier” in de perfecte positie te zitten om een greep naar de macht te doen. Als aanvoerder van de keizerlijke lijfwacht, de Praetoriaanse Garde, was hij één van de machtigste mannen van het rijk én had hij een privéleger. Of hij nu wel of niet betrokken was bij het einde van zijn voorganger blijft onduidelijk, maar het kwam hem niet slecht uit.

Een nieuwe god voor de collectie

Naast de keizerstitel erfde Philippus ook de oorlog met koning Shapur I van de Sassaniden. Deze oorlog was geen prioriteit op dat moment, gezien Philippus zo snel mogelijk naar Rome zou moeten om zijn machtsbasis te versterken. Hij kocht de vrede af voor een immens geldbedrag (ongetwijfeld onder luid gemopper van zijn soldaten, die al hun hardgevochten overwinningen in rook op zagen gaan) en hij vertrok zodra hij kon, maar niet voordat hij bij de rivier de Eufrates een grafschrift liet neerzetten waarmee hij Gordianus III eerde. De as van Gordianus werd naar Rome gestuurd voor het ritueel waarmee de dode keizer vergoddelijkt zou worden.

Mag je Philippus al?

Megalomanus Maximus

Toen hij eenmaal in Rome aankwam verklaarde hij dat hij de oorlog tegen de Sassaniden had gewonnen (niet helemaal  historisch correct dus) en hij gaf zichzelf, als rechtgeaarde megalomane keizer, drie nieuwe namen: Parthicus Adiabenicus, Persicus Maximus en Parthicus Maximus (de Romeinen waren niet bijster geïnteresseerd in veranderingen buiten hun grenzen; ze zouden de Sassaniden nog lang Parthen blijven noemen).

Philippopopulair

Wetende dat populariteit (of in ieder geval afhankelijkheid) bijzonder belangrijk was voor zijn voortdurende keizerschap/leven, begon Philippus als een malle geld uit te geven. Hij hernoemde zijn geboortestadje in Syrië tot de tongbreker Philippopolis (arme locals) en bevolkte het met standbeelden van zichzelf. Hij spendeerde een fortuin aan bouwprojecten en stortte een groot deel van de schatkist uit over de soldaten om hun loyaliteit te kopen.

Maar je kunt niet iedereen blij maken…

Aargau-hoard-cleaned

“And YOU get a coin! And YOU get a coin! And YOU get a coin!”

Een nieuwe naam voor de collectie

Om geld te besparen (om weg te geven) stopte Philippus met het afkopen van de Germaanse volkeren aan de noordgrens van het rijk. De Germanen haalden hun schouders op bij deze beslissing, dan zouden ze het zelf wel komen halen. Een volk genaamd de Carpi trok over de grens en bedreigde de Balkan. Philippus kwam snel in actie en slaagde erin de Carpi terug te drijven. Dit was daadwerkelijk een overwinning en de keizer voegde uiteraard de naam Carpicus Maximus toe aan zijn repertoire.

Tijd voor een feestje…

Het jaar 247 brak aan. Ons zegt het op het eerste gezicht niet zoveel, maar voor de Romeinen was dit groots! Het was precies 1000 jaar na de mythische stichtingsdatum van Rome (op 21 april 753 voor Christus, om precies te zijn, ergens tussen 8 en 9 uur ’s ochtends, vóór het ontbijt). Een groot feest kost geld en de belastingen gingen flink omhoog. Maar dan heb je ook wat: het geld werd ingezet om in het Colosseum zo’n 1000 gladiatoren over de kling te jagen, om maar te zwijgen over de onfortuinlijke nijlpaarden, luipaarden, leeuwen, giraffen en de eenzame neushoorn die tijdens de ‘festiviteiten’ aan hun einde kwamen.

2l46zk

Nou dit is een geslaagd feest!

…maar de kater komt later

Als je bovenstaande als feestelijk beschouwt zou je in het jaar erna je lol op kunnen! In de Balkan kwamen de Romeinse legioenen in opstand. Ze waren kwaad over de manier waarop Philippus de oorlog tegen de Carpi had afgehandeld en nomineerden hun commandant tot tegenkeizer. Nu dat de legioenen afgeleid waren vielen de Germaanse Quadi vanuit het huidige Duitsland het rijk binnen, tegelijkertijd met de Gothen die de Donaugrens doorbraken. Ook de Carpi gooiden zich weer in het strijdgewoel. Het was de perfecte storm.

Een belangrijke keus

Decius01

Decius, probleemoplosser.

Philippus stond op het punt om de handdoek in de ring te gooien, maar de senaat bracht hem op andere gedachten. De senator Decius was hierin het meest vocaal. Gesteund door de senaat besloot Philippus om Decius de volledige autoriteit te geven over de legioenen in de Balkanprovincies.

Het bleek een goede keus! Tegen alle verwachtingen in maakte Decius korte metten met de opstandige legioenen, de tegenkeizer, de Quadi, de Gothen en de Carpi.

Het bleek een slechte keus! Na alle overwinningen was Decius zó populair bij zijn legioenen dat ze hem tot keizer kroonden. Philippus’ imago was ondertussen zo beroerd (bij zijn pogingen om geld bij elkaar te sprokkelen had hij zelfs de graantoevoer naar Rome ondermijnd) dat hij nauwelijks meer een fatsoenlijk leger op de been kreeg.

Terug bij af

Philippus heerschappij eindigt zoals deze begon, met een in-nevelen-gehulde dood. Ofwel hij werd gedood door zijn eigen soldaten, ofwel in een veldslag tegen Decius. Hoe dan ook was het een roemloos einde voor de keizer die vooral goed was gebleken in geld uitgeven. Hij had het vijf jaar volgehouden.

Decius daarentegen zou de vijf jaar niet eens halen, maar dat is voor de volgende keer.

Advertenties