Tags

, , , , , ,

Na de gezelligheden van het Zeskeizersjaar brak er een (korte) periode van (relatieve) rust aan. De keizerlijke troon werd nu bezet door de 13-jarige Gordianus III, de jongste keizer van het Romeinse Rijk tot dan toe. Omringd door adviseurs die het opmerkelijk goed met hem voor hadden, kon hij zich ontwikkelen tot volwaardig keizer. Het zou best wel eens een lange en stabiele regeerperiode kunnen worden!

Gordian III

Fake news! Gordianus III had eigenlijk twee armen.

Maar wat is daar de lol van?

Een verstandig huwelijk

De keizerlijke lijfwacht, de Praetoriaanse Garde, had hardhandig afgerekend met Gordianus’ voorgangers. Gordianus kon echter rekenen op hun volledige loyaliteit, niet in de laatste plaats omdat hij op jonge leeftijd trouwde met de dochter van de commandant van de garde. Zijn nieuwe schoonvader, Timesitheus, werd hiermee de machtigste man van het rijk.

Een onhandige dood

Rond 243 viel Shapur I, de koning van de Sassaniden (een opvolgerstaat van het Parthische Rijk), Romeins Mesopotamië binnen. De nu 18-jarige Gordianus trommelde een immens leger op en leidde deze eigenhandig naar het Midden-Oosten. En met succes! De Sassaniden werden teruggeslagen en Gordianus was een invasie aan het plannen, toen het nieuws hem bereikte dat zijn schoonvader Timesitheus onder onduidelijke omstandigheden het loodje had gelegd.

Plots stond alles op losse schroeven. Wie beheerste nu de Praetoriaanse Garde? Op wie kon Gordianus nog vertrouwen? Twee lokale politici, broers, sprongen in het machtsvaccuüm en ondersteunden Gordianus op dit kritieke moment. De jongere broer, Marcus Julius Philippus, ook wel, enigszins absurd, Filip de Arabier genoemd, zou nog een belangrijke rol gaan spelen.

cave_shapur4

“Buig voor mijn epische krullen!” – Shapur I

Terugkeer van de Gordiaanse knoop?

Met de steun van de Praetoriaanse Garde in de zak hakte Gordianus de knoop door (en mocht je de grap niet zien, klik dan vooral door). Hij zou het rijk van de Sassaniden binnenvallen en voor eens en altijd een einde maken aan de dreiging. Bij het huidige Fallujah in Irak kwam het tot een beslissende veldslag tussen Romeinen en Sassaniden…

Nu krijgen we een soort ‘kies je eigen verhaal’. We hebben namelijk twee verschillende overleveringen en het is niet duidelijk welke correct is.

1. Vertrouw nooit je eigen leger

Gefrustreerd door verliezen, gebrek aan bevoorrrading en slechte leiding kwamen de Romeinse legionairs in opstand. Zolangzamerhand begon het een door de tijd gerijpte traditie te worden: weer een keizer werd gedood door zijn eigen soldaten. Gordianus stierf door Romeins staal, al dan niet na een intrige waar Filip de Arabier een rol in speelde. Deze versie is overgeleverd door Romeinse bronnen.

Gordian-III-death

Goed, dit mag dan een foto zijn van een in beslag genomen gesmokkeld beeld van Gordianus III, maar ik vond ‘m geschikt als sfeerbeeld voor de dood van de keizer. Je ziet hem denken: “Et tu, Filip de Arabier?” (foto- en onderscheppingscredits Ministerie van Binnenlandse Zaken van Bulgarije)

2. Vertrouw nooit het vijandelijke leger

Maar (fake news) bovenstaande is misschien helemaal niet waar! In de veldslag bij Fallujah slaagden de Sassaniden erin om Gordianus een dodelijke verwonding toe te brengen, naast dat ze het Romeinse leger een zware slag toebrachten. Het zal je niet verbazen dat deze versie uitsluitend is overgeleverd door Sassanidische bronnen.

shapuri

Absurd groot zwaard? Check! Ballonkroon? Check! Bliksem? Check! Shapur I is klaar voor de strijd. Afbeelding afkomstig van http://kavehfarrokh.com/.

Driemaal is scheepsrecht

Onderzoekers zijn verdeeld en de kans lijkt klein dat we het ooit met 100% zekerheid zullen achterhalen. Wat we wél zeker weten is dat Gordianus het niet overleefde. Hij stierf in 244. Hij was nog geen 20. Er zou nooit meer een Gordianus op de troon zitten.

Of hij iets met de dood van Gordianus te maken had of niet, Filip de Arabier solliciteerde met enthousiasme op de vacante functie en kroonde zichzelf tot keizer. Maar zijn heerschappij verdient een blogpost op zichzelf.

Lees verder over Filip de Arabier…

Advertenties