Tags

, , , , , , , ,

Het leven is niet altijd makkelijk. Iedereen gaat wel eens door een moeilijker periode heen: het verlies van een dierbare, het einde van een relatie, een ontslag, een afwijziging door een vriend(in). Daarnaast zijn er legio zaken te noemen die ons op dagelijkse basis ons geluk kunnen ontzeggen: materiële armoede, gezondheidsproblemen, gedoe op het werk. Dit soort issues zijn van alle tijden. Ook in de klassieke oudheid kampte men hiermee en zochten mensen naar manieren om met tegenslagen om te gaan.

Één van deze manieren was filosofie.

cropped-italie-zomer-2008-195.jpg

Één van de meest bekende Stoïcijnen was de keizer Marcus Aurelius. Door zijn nagelaten dagboeken (later “Meditaties” genoemd) weten we veel over zijn pogingen van omgaan met tegenslagen.

Een Stoïcijnse blik op tegenslag
In deze reeks wil ik me richten op één specifieke filosofische stroming: het stoïcisme. Het werd oorspronkelijk ontwikkeld in Athene, filosofiehoofdstad bij uitstek, en later geëxporteerd naar Rome. In de 1e en 2e eeuw na Christus was het daar zeer populair. Maar waarom? Hoe kan stoïcijns denken helpen met het omgaan met de tegenslagen van het leven?

Het stoïcisme heeft een beetje een slechte pers. In eerste instantie denk je toch vooral aan mensen die hun emoties totaal onderdrukken en hierdoor niet bijster vrolijk door het leven gaan. Je zou kunnen denken dat een emotionele flatline misschien kan helpen in slechte tijden, maar dat het de leuke tijden nou niet bepaald… leuker maakt.

mr-spock

“Leef lang en vreugdeloos?” Nee! Een Stoïcijn is geen Vulcan.

Impulsiviteit
Als je teruggaat naar de kern van het stoïcisme blijkt als snel dat het helemaal de bedoeling niet is om alle emoties te onderdrukken. Het idee is dat je alleen de negatieve emoties onderdrukt. Jaloezie, woede, verdriet, ontevredenheid, om er maar een paar te noemen. Én, ook niet onbelangrijk, dat je je impulsen onder controle krijgt. Impulsen veroorzaken immers vaak juist die negatieve emoties, omdat ze kunnen leiden tot ondoordachte acties, die je in conflict brengen met anderen.

Interne rust
Het doel van het stoïcisme is een voortdurende staat van rust. Tranquility. Dat je niet uit balans wordt gehaald door externe oorzaken waar je geen controle over hebt én dat je de interne oorzaken van onrust (bijvoorbeeld opgeroepen door geldingsdrang of jaloezie) bestrijdt met ratio.

Interne vreugde
Naast rust is een interne vreugde één van de doelen van het stoïcisme. Een vreugde die niet afhankelijk is van de mening van anderen, het feit dat de koffie op is, of een maandagochtendgevoel. Het is een gevoel van vreugde dat op zichzelf staat.

In de komende blogposts zal ik dieper ingaan op hoe Stoïcijnen omgingen met specifieke problemen waar mensen tegenwoordig nog steeds last van hebben.

Advertenties