Tags

, , , , , ,

Zomer aan de grens
De Romeinse Limes Zomer is een prachtig initiatief, gelanceerd door enthousiaste mensen uit de verschillende provincies waar de grens van het Romeinse Rijk 2000 jaar geleden doorheen liep. Lokale musea en organisaties werken samen onder de vlag van Romeinen.NU, ondersteund door de Stichting Romeinse Limes, om hier iets moois van te maken.

Het doel lijkt zo simpel: het grootste archeologische monument van Nederland bij het publiek krijgen. Met deze special over de geschiedenis van de Nederlandse Limes hoop ik hier een steentje aan bij te dragen.

De komende weken zal ik blogposts schrijven over de geschiedenis van de grens van het Romeinse rijk in Nederland én over activiteiten die hier omheen georganiseerd worden. Hierbij het eerste stuk van de geschiedenis.

Romeinse_wachttoren_fort_vechten_netherlands

Reconstructie van een Romeinse wachttoren in Vechten. Nou dat is nog eens een met zorg uitgekozen plaatsnaam.

Veni, vidi, visie
In het jaar 57 voor Christus kwam Julius Caesar in het zuiden van het huidige Nederland aan. Dit ging er een stuk harder aan toe dan het klinkt: met zijn legers had hij een bloederig pad uitgehakt door grote delen van Gallië. Dit deed hij niet zozeer omdat hij van het Nederlandse weer wilde genieten, maar om eer, glorie en rijkdommen te verzamelen om zijn ambitieuze politieke visie in Rome mee uit te voeren.

“Alles op (bloed)rood!”
Julius Caesar was een intelligente gokker. In zijn veldtochten ging hij tot het randje. Hij trok zich pas terug wanneer de tegenstand zo heftig werd dat hij dreigde alles te verliezen of zijn soldaten er de brui aan gaven. In de lage landen gebeurde dat na een jaar of 5, na moeizame veroveringstochten tegen volkeren die Caesar op één hoop veegde als Belgische Galliërs.

Wie schrijft de geschiedenis?
In zijn boeken over de Gallische Oorlogen identificeerde hij de Rijn (Rhenus) als een natuurlijke grens tussen de Belgische volken in het zuiden en de (uiteraard meer barbaarse) Germanen in het noorden. Nu is de wereld zelden zo zwart-wit en was er ook sprake van uitwisseling en gemengde volkeren in de grensgebieden. Het grootste probleem hierbij is dat de Belgische Galliërs zelf geen historische bronnen hebben achtergelaten. Julius Caesar, ondertussen, schreef voor een publiek in Rome en was niet wars van een beetje ophitsen…

Bataafse jam
In een korte passage noemt Julius Caesar een eiland in de Rijn “Insula Batavorum”, het Bataafse eiland. Hij heeft het verder niet over de menselijke inwoners (al dan niet aan Romeinse zwaarden geregen). Dit zou een groot eiland zijn geweest, afgesneden van de rest van het land door de vertakkende rivieren in de delta op de plek die we nu vooral kennen van jam: de Betuwe.

Betuwe… Batawe… Bataven… is geschiedenis niet mooi?

[Voeg hier luie veni, vidi, vici woordspeling in]
Rond 53 voor Christus gaf Julius Caesar de Belgische gebieden op, al noemde hij dat in zijn boeken uiteraard niet zo. Met zijn moegestreden en aan bloedarmoede lijdende soldaten trok hij weg, op zoek naar nieuwe oorlogen. Gelukkig bleken die nooit ver weg met Julius Caesar in de buurt.

Ik weet het, aan het einde van de eerste blogpost over de Limes is er feitelijk nog geen Limes. Maar niet getreurd, dit maken we volgende week goed met de aankomst van Drusus, de stiefzoon van keizer Augustus zelf!

Daarnaast bezocht ik een theatervoorstelling over Boudica in het Archeon én het Archeologisch Park Matilo in Leiden in het vierde Romeinse Limes Zomer-weekend.

Kun je niet wachten? Lees hier meer:

Advertenties