Rome was, voor nu, gered door de raadselachtige keuze van Hannibal om de stad niet aan te vallen. Maar dat wilde niet zeggen dat de Romeinen uit de problemen waren. De geallieerde stadstaten begonnen zich naar aanleiding van de Romeinse nederlagen steeds onafhankelijker op te stellen. Rome kon zichzelf niet eens verdedigen, laat staan de belangen van de bondgenoten.

Een deprimerende meerkeuze-vraag
Waarnemend dictator Fabius begon als een bezetene nieuwe soldaten te trainen. Waar al die jonge mannen vandaan bleven komen blijft één van de kleine raadsels van de Tweede Punische Oorlog. Wel is zeker dat er op het Italische platteland aan het einde van de oorlog weinig bedrijvigheid meer was, de bevolking gevlucht, tot slaaf gemaakt of afgeslacht. Of in dienst van het leger getreden en vervolgens gevlucht, tot slaaf gemaakt, of afgeslacht. Het leven van een Italische boer gereduceerd tot een deprimerende meerkeuze-vraag.

soldiers-widescreen-Roman-legionary-_598249-32

De perfecte recruteringsposter! Tijdens de Tweede Punische Oorlog zal de waarheid anders geweest zijn. Voor de vele verdreven, uitgeputte, slecht gevoede jonge mannen was in dienst gaan de enige optie. Er zal opvallend weinig heroïsch in de verte gestaard zijn (behalve als de maaltijdkar uit die richting kwam).

Tijd voor innovatie
Het is intrigerend om te zien dat de Romeinen, aan de ene kant zo creatief met het doden van vijanden, bij de strijd tegen Hannibal vast bleven houden aan oude strategieën die, keer op keer, niet bleken te werken. De Carthaagse generaal was briljant in zijn methoden om het Romeinse zelfvertrouwen (en soms zelfdilusies) tegen ze te gebruiken. Een nieuwe tactiek zou nodig zijn om deze oorlog tot een goed einde te brengen.

Patentaanvraag voor een guerrillero
Fabius gooide het over een andere boeg. Niet mikkend op een grootse veldslag tussen legers richtte hij zich op de zwakheid van Hannibals onderneming: de bevoorrradingslijnen. Om een marcherend leger van voedsel, wapens en gebruiksartikelen te voorzien was er een hele organisatie nodig (Den Helder, iemand?).

De zaken die het leger niet zelf kon verzamelen (lees: plunderen bij onfortuinlijke plattelandsbewoners) moesten worden aangevoerd uit bevriend gebied, in Hannibals geval door zijn Gallische bondgenoten. Fabius’ liet kleine clubjes soldaten deze bevoorradingslijnen frustreren, met als doel het Carthaagse leger te verzwakken en te destabiliseren. Hiermee vond hij de guerrilla-oorlog uit.

Guerrilla

“Dus de oorspronkelijke guerrillero’s vochten vóór een dictator in plaats van ertegen?”

De revolutie werd even uitgesteld om dit te laten bezinken.

De grote ontwijker
Hannibal en Fabius speelden een kat-en-muis-spel met elkaar. De Carthagers probeerden meerdere keren de slag aan te gaan, maar telkens manouvreerde Fabius uit de weg. Hoewel hier zeker talent voor nodig was, was de senaat niet onder de indruk van Fabius’ uitstellen. In Rome kreeg hij de bijnaam cunctator, de talmer, vanwege zijn veldslag-ontwijkend-gedrag. Men had weinig geduld voor een generaal die zijn uiterste best deed de strijd te ontwijken, hoe verstandig dit misschien ook was.

Het feit dat ondertussen het zuiden van het schiereiland door Cathagers in de hens werd gestoken hielp ook niet mee. Vooral niet gezien dit de meest vruchtbare regio’s van het Romeins gebied waren. Hannibal had dan niet helemaal vrij spel, geschaduwd dat hij werd door de troepen van Fabius, maar de guerrillastrijd had hem er niet onder gekregen.

Dictator weggestemd
In de lente van -216 valt de stad Cannae in Carthaagse handen. Deze stad was voor de Romeinen een belangrijk voorraaddepot en het verlies ervan gooit de bij gebrek aan behaalde doelstellingen toch al wankele positie van Fabius omver. De senaat stuurt de afwachtende dictator de laan uit, om nieuwe consulaire verkiezingen uit te schrijven.

Gezocht: conservatieve consul met voorliefde voor grootse veldslagen.

Volgende keer: de Slag bij Cannae.

Advertenties