Tags

, , , , , , , , ,

Mag ik je voorstellingsvermogen even lenen?

We weten allemaal dat Hannibal na het verslaan van Saguntum met zijn leger vanuit Spanje naar Italië is getrokken. Door Zuid-Frankrijk, over de Alpen. Dat zijn de feiten. Good ol’ history. Maar nu, als gedachte-experiment, gaan we het herbeleven.

45.000?
45.000 soldaten. 45.000. Laat het getal op je inwerken. De historische bronnen hebben het over het dubbele, maar die zijn steevast onbetrouwbaar als het gaat om de groottes van legers en, al helemaal, als het gaat om de slachtofferaantallen als die legers eenmaal met elkaar klaar zijn. Uniek voor de oudheid is het voorkomen van meer slachtoffers na een veldslag dan er soldaten waren.

45.000. Dat is iets minder dan het inwonersaantal van Den Helder. En dat zijn alleen de soldaten. Bedenk wat Den Helder nodig heeft om te functioneren: een flinke handvol supermarkten, een wekelijkse markt, een stuk of wat meubelboulevards, ziekenhuizen en meer belwinkels dan iemand ooit nodig heeft. En dat terwijl de stad nergens heengaat!

keizerstraat-den-helder

Goed, aan deze foto zou je niet zeggen dat Den Helder meer inwoners heeft dan 45.000.

De Grote Den Helderse volksverhuizing
Maar bedenk nu dat, om de één of andere merkwaardige en totaal inexplicabele reden, alle bewoners van Den Helder van de één op de andere dag besluiten te verhuizen. Te voet. Samen met 37 olifanten (waarvan één Aziatisch). Door vijandelijk gebied! Met het meenemen van genoeg voedsel om een aantal maanden vol te houden. Marcherend.

Ben je onder de indruk? Mooi! Niet genoeg.

Getrainde sprinkhanen
Want al die Den Heldenaren willen ook goede nieuwe kleding, terwijl ze onderweg zijn. Met andere woorden: een soort reizende Bengaalse kledingfabriek (met, in de oudheid, ongetwijfeld betere arbeidsomstandigheden). Daarnaast hebben ze ook gereedschappen nodig en andere metalen objecten die handig zijn bij het onvriendelijk behandelen van de volkeren die hén onvriendelijk behandelen als de Den Heldenaren als een club getrainde sprinkhanen het platteland van, in ons voorbeeld, Zuid-Duitsland afschuimt.

En da’s nog niet alles. Want terwijl ze onderweg zijn willen ze ook nog eens een uitkering. Dus het halve ambtenaren-apparaat kan ook achter de schare aanschuivelen, al mopperend.

Over de Alpen
En dan… de hele populatie van Den Helder gaat te voet de Alpen over op een moment dat dat eigenlijk nog veel te vroeg in het jaar is. De Bengaalse kledingfabriek draait onbetaalde overuren (oh, ha, nee, dat deed die toch al) om voor iedereen wollen mantels te produceren. Bibberend schuivelen ze voetje voor voetje de passen door, terwijl olifanten om hen heen van kou en uitputting bezwijken en hele Den Helderse straten met zich mee de ravijnen insleuren.

Overigens heb ik persoonlijk niets tegen Den Helder.

Hannibal-invades-Italy-218-BCE

Daar gaat weer een Afrikaanse olifant. 😦 Van alle slachtoffers van de Punische Oorlogen heb ik het met hen nog het meest te doen.

En dan begint het pas…
Als de totale populatie van Den Helder, of tenminste wat daar van over is, de Po-vlakte van Noord-Italië instroomt, moet het avontuur eigenlijk nog beginnen. Want daar verzamelen zich de legers van de Romeinse Republiek, om Den Helder ééns en voor altijd een lesje te leren.

Of was het Carthago? Hoe dan ook, het is lastig om respect te hebben voor Hannibal’s plan. Want als je het vertaalt naar iets dat ons referentiekader aan kan, wordt het een volledig absurde operatie.

Een wanhoopsdaad
Het wordt wel eens een strategisch meesterplan genoemd, een manier om de Romeinen bij verrassing aan te vallen. Naar mijn idee echter had Hannibal geen keus. Hij had zich in kunnen graven op het Iberisch schiereiland en de Romeinen alle tijd en ruimte gunnen om het initiatief te nemen. Voor de zwakke positie van Carthago was dat rampzalig geweest.

Hannibal deed het enige wat hij kon binnen de omstandigheden. De reis over de Alpen was een wanhoopsdaad.

History favors the bold
Is dat niet wat de meeste indruk maakt? De reis over de Alpen, hoe afschuwelijk het ook geweest moet zijn voor alle betrokkenen (mens, paard, olifant) bracht een Carthaags leger in Italië. Iets wat nog niet eerder gelukt was. Als Hannibal vervolgens direct was verslagen was het een voetnoot in de geschiedenis geworden.

Maar het waren de gebeurtenissen er na die de reis over de Alpen onsterfelijk hebben gemaakt.

De Romeinen zaten ondertussen niet stil… bijna slaagden ze er in Hannibal tegen te houden!

[Deze reeks is naar aanleiding van de Carthago tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden. Voorts ben ik van mening dat deze Carthago tentoonstelling bezocht moet worden.]

Advertenties