Tags

, , , , ,

Na het verlies van de Eerste Punische Oorlog en de vernietigende huurlingoorlog er na zat Carthago aan de grond. De machtige Barca-familie kreeg de opdracht het Carthaagse rijk uit te breiden in de enige richting die nog open lag: het Iberisch schiereiland. Al dan niet met het idee om Carthago klaar te stomen voor een onvermijdelijke Tweede Punische Oorlog, ongetwijfeld met de hoop om Sicilië, Sardinië en Corsica terug te veroveren, gingen de Barca’s voortvarend aan de slag.

Wederopbouw voor roofridders

Hamilcar Barca

Hamilcar Barca

Pater familias Hamilcar Barca kwam in 237 voor Christus aan in het huidige Spanje. Daar begon hij met gusto gebieden in te nemen en rijkdommen buit te maken om Carthago er weer een beetje bovenop te helpen (het in handen krijgen van de goud- en zilvermijnen van de Sierra Morena ten noorden van Córdoba hielp). Al snel bevond een groot deel van Zuidwest-Spanje zich in de Carthaagse invloedsfeer.

Overheersing was zelden direct. Lokale volkeren werd gestimuleerd loyaal te blijven door prominente leden te gijzelen of bescherming te bieden tegen agressieve buren. En als dat niet werkte kon je de Iberiërs altijd nog onder de voet lopen met de gevreesde Carthaagse oorlogsolifanten. Tegen de tijd dat Hamilcar tijdens een belegering in 228 pijnlijk aan zijn eind kwam had hij een aardig imperium uitgehakt.

New Carthage
De Carthaagse leiders vonden Hannibal, Hamilcar’s zoon, met zijn 19 jaar te jong om als gouverneur te dienen. Hierom nam Hasdrubal, de zwager van de dode leider, het stokje over.

Hasdrubal had duidelijk geen Barca-genen. Zijn strategie was via diplomatie de Carthaagse invloedsfeer uit te breiden. Niet dat dit geen succes had. Tijdens zijn gouverneurschap stichtte hij de havenstad Qart Hadasht, later door de Romeinen omgedoopt tot Carthago Nova (het tegenwoordige Cartagena; het mooie van Spanje is dat de namen van veel steden en streken nog te herleiden zijn naar de oudheid).

Reconstructie van Qart Hadasht, de Carthaagse marinebasis op het Iberisch schiereiland.

Reconstructie van Qart Hadasht, de Carthaagse marinebasis op het Iberisch schiereiland.

Katapult-diplomatie
Maar de invloed van Rome was nooit ver weg. De Grieks-Iberische havensteden Saguntum en Emporion (Sagunto en Empurias, in het huidige Catalonië) begonnen zich zorgen te maken over de groeiende invloed van Carthago. Het duurde niet lang of een Romeins afgezantschap stond bij Hasdrubal op de stoep om te eisen dat het Iberisch schiereiland verdeeld zou worden in invloedssferen. Een knap staaltje van wat je alleen gunboat diplomacy kunt noemen.

Hasdrubal kon weinig anders dan accepteren. Het Carthaagse rijk was nog niet voldoende opgebouwd om een nieuwe oorlog te riskeren. Spanje werd lukraak in tweeën gehakt: de naamgever van het schiereiland, de rivier de Iber (tegenwoordig bekend als de Ebro), werd de grens. Alles ten zuiden van de Iber was Carthaags achterland, alles ten noorden Romeins.

Probleem: de stad Saguntum lag ten zuiden van de Ebro, in Carthaags gebied. Een extra clausule van het verdrag verklaarde dat Saguntum onafhankelijk zou mogen blijven, een extra doorn in de al op een speldenkussen lijkende Carthaagse zij.

Het Carthaagse Rijk vlak voor de Tweede Punische Oorlog.

Het Carthaagse Rijk vlak voor de Tweede Punische Oorlog. De rivier boven Saguntum is de Iber (Ebro).

De nieuwe gouverneur
In 221 stak een bijzonder loyale (en wraakzuchtige) slaaf van een door Hasdrubal gedode Keltische koning een mes tussen de ribben van de Carthaagse leider. De gouverneur was dood, leve de gouverneur! Hannibal Barca, ontegenzeggelijk één van de beroemdste mensen van de oudheid, volgde hem op.

Hannibal is gevormd en getekend door de gevolgen van de Eerste Punische Oorlog. Hij haat de Romeinen met een diepe passie. Nu staat hij ineens aan het hoofd van een groot leger, met alle grondstoffen van Carthaags Spanje tot zijn beschikking.

Er steekt een stormwind op en het dondert in de verte. In de volgende post is er een sterke kans op oorlog.

[Deze reeks is naar aanleiding van de Carthago tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden. Voorts ben ik van mening dat deze Carthago tentoonstelling bezocht moet worden.]

Advertenties