Tags

, , , , , ,

Zing, oh Muze, van de strijd tussen de twee grootmachten van de westelijke Mediterrannée: Carthago, de rijke handelsmacht en Rome, de new kid on the block.

Terug in de tijd
Voor deze geschiedenis duiken we veel dieper dan gewoonlijk. We laten die gekke keizers en Romeinse provincies achter ons en reizen naar 264 voor Christus…

Rome is een republiek bestuurd door een senaat, geleid door twee Consuls. Het Romeinse gebied strekt zich uit van de Po-vlakte in het noorden, tot de punt van de laars van het Italiaans schiereiland, waar een paar Griekse stadstaatjes nog lange tijd moedig weerstand hadden geboden. Dat is het! Alles ten noorden is barbaars gebied, alles ten zuiden Grieks en Carthaags. Voor een rijk in de klassieke wereld is het zo slecht nog niet. Doe net alsof je niet weet hoezeer het machtsgebied explodeert in de volgende twee eeuwen en het wordt gelijk een stuk indrukwekkender.

Eerste Punische Oorlog

De situatie in 264 voor Christus.

Ambitiefabriek
Maar de Romeinse politici kijken verder dan hun eigen grenzen. Het politiek systeem van de Romeinse Republiek cultiveert ambitie op een bijzondere manier. De ultieme macht die je als Romeinse welgestelde man kon bereiken was het consulschap. De Romeinse senatoren stemden ieder jaar twee personen uit hun midden voor de consulfunctie. De rol van een Consul is min of meer vergelijkbaar met de rol van minister-president én staatshoofd in één.

In de praktijk was de Consul de machtigste man in de republiek. Hij had, zoals de Romeinen dat noemden, imperium, de hoogste macht en zou in de annalen van de stad worden bijgeschreven. Eeuwige roem, dat ook, want de Romeinse jaartelling was gebaseerd op de benoemingsperioden van Consuls (in het jaar dat die en die Consul waren, kregen alle plebejers opslag, zei geen enkele Romeinse senator ooit). Kort gezegd waren er een hoop redenen om Consul te willen worden.

c8daf1b3-e68d-46f7-9a77-8e148f1afc88

De Romeinse senaat in actie.

Race tegen de klok
Maar het consulschap duurde maar een jaar. In theorie was herbenoeming mogelijk, maar dan moest je wel wat bijzonders hebben gedaan. Als je er dus eindelijk in slaagde om als Consul te worden benoemd had je maar een jaar de tijd om zaken voor elkaar te krijgen. Stress!!! Wetten aannemen? Te ingewikkeld! Tempels bouwen? Niet bijzonder genoeg! Slecht verdedigde buurprovincies inlijven? Te… hm… aanlokkelijk!

Ik chargeer, maar de strekking staat. En vergeet naast de eeuwige roem ook niet de eeuwige rijkdommen die een succesvolle campagne met zich mee konden brengen. De Consuls konden zich middels creatief boekhouden namelijk beroepen op een aardig deel van de buit. Dit politieke systeem fungeerde als een katalysator van de Romeinse expansie. Ambitieuze Consuls en generaals (meestal met consulambities) cirkelden als zwaar-bewapende gieren rond de zwakke buren van het Romeins gebied.

Tot het moment dat de zwakke buren op waren.

Een botsing van invloedssferen
Het was een kwestie van tijd voordat de invloedssferen van Rome en Carthago elkaar in de weg zouden gaan zitten. Vooral op het moment dat Rome interesse begon te krijgen in de rijke steden van Sicilië was het wachten op een vonk die de koude mediterraanse oorlog zou doen ontbranden.

Syracuse Sicilië

Een stukje Syracuse

Diplomatie voor dummies
De vonk was de Grieks-Siciliaanse stad Syracuse. In een ondoorgrondelijk actie van diplomatiek gegoochel slaagde Syracuse er in om eerst een alliantie te sluiten met Carthago, om vervolgens de alliantie op te zeggen en Rome eenzelfde alliantie aan te bieden. Dit gehannes zorgde ervoor dat Carthago zich, begrijpelijkerwijs, verraden voelde. Terwijl de Carthaagse huurlinglegers op Syracuse af marcheerden, klopten de Syracusers aan bij de Consuls van Rome, met de vraag of ze militaire ondersteuning zouden krijgen. De Consuls, altijd een half oog op de klok gericht, zullen hun enthousiasme niet hebben kunnen verbergen.

De Eerste Punische Oorlog was begonnen.

[Deze reeks is naar aanleiding van de Carthago tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden. Voorts ben ik van mening dat deze Carthago tentoonstelling bezocht moet worden.]

Advertenties