Dit is een vervolg op de opkomst van Constantijn de Grote.

Het Romeinse Rijk had in kunnen storten in het jaar 367 na Christus. De westelijke provincies balanceerden op de rand van de afgrond, barbaren duwden overal tegen de grenzen aan (voor zover ze er niet fluitend overheen marcheerden) en legionnairs waren gedemoraliseerd en massaal aan het deserteren geslagen.

Alle barbaren verzamelen!
367 Na Christus was een rotjaar. Terwijl de Germaanse Alemanni aan de Rijngrens het leven van keizer Valentinianus I zuur maakten, slaagde een samenwerkingsverband van Germaanse stammen er in om de gedemoraliseerde troepen op de Muur van Hadrianus onder de voet te lopen. Zo bijzonder was deze samenwerking dat het de geschiedenis is ingegaan als de Great Barbarian Conspiracy. Nog niet verfilmd helaas, maar ik ben beschikbaar mocht Hollywood me zoeken.

Terwijl de Picten vanuit het huidige Schotland de Muur bestormden, vielen de Scotti vanuit het huidige Ierland binnen (al dan niet teleporterend). Ondertussen staken de Saksen vanuit het huidige Denemarken de Noordzee over en landden op de oostelijke kusten, als een soor pre-enactment van de Viking-invasies van een paar eeuwen later. Het was een perfect uitgevoerde, internationaal gecoördineerde invasie waar de NAVO nog wat van kan leren.

“Wij komen in vrede!”

Tijd voor paniek
Eeuwenlang hadden de keizers effectief het verdeel-en-heers-spel gespeeld: Germaanse stammen werden tegen elkaar uitgespeeld en hadden het hierdoor te druk met elkaar om met een gezamenlijke vuist een bres in de Limes te slaan. Dat de barbaren er nu in slaagden om een coalitie op touw te zetten die cultuur- en taalgrenzen overschreed was een extra pijnlijke nederlaag voor de buitenlandse politiek van de Romeinen. Dit was een uitgelezen moment om in paniek te raken.

Het stutten van een kaartendomus
De Romeinse soldaten deserteerden massaal. De militaire organisatie van Brittania stortte volledig in. Deserteurs zochten hun toevlucht tot struikroverij. Vriend en vijand plunderde de bevolking. Het scheelde niet veel of de Romeinen waren de greep op Brittania in dat jaar kwijtgeraakt.

Maar het was nog niet zover. Terwijl het Rijk als een kaartendomus in elkaar had kunnen zakken, stuurde Valentinianus één van zijn meest briljante generaals naar Brittania: Theodosius. Comes Theodosius, een titel die zich vertaalt als ‘Count’, ofwel Graaf. Had iemand het begin van feodaliteit besteld?

In plaats van zich te concentreren op de vijand slaagde Theodosius er in om de deserterende legionnairs weer in het gareel te krijgen. De barbaarse coalitie was ondertussen, na de successen die ze behaald hadden, uit elkaar gevallen. Na het doorvoeren van cruciale hervormingen op het gebied van leger en economie veegde Theodosius de vloer met ze aan. Een overwinning die nog geen jaar eerder onmogelijk had geleken.

Het is wachten op de stormwind van de vroege middeleeuwen.

Het is wachten op de stormwind van de vroege middeleeuwen.

Instortingsgevaar
Het Rijk bleef overeind staan, maar de barstjes in de muren waren te zien, de verf was afgebladderd en de funderingen verzakt. Voor Britannia braken de laatste decennia aan van Romeinse overheersing. Het jaar 367 was nog niet het einde. Maar het was wel het begin ervan.

Maar Britannia speelde haar grootste troefkaart uit: Magnus Maximus!

Advertenties