Wat is dat toch met geschiedschrijving dat die aandacht altijd maar weer uitgaat naar oorlog, conflicten en maffe keizers? Ik moet eerlijk zijn, hoeveel goede keizers zijn er al de revue gepasseerd? In verhouding tot hoeveel TBS-aesars? En dat terwijl er naast Marcus Aurelius heus wel geschikte types tussen hebben gezeten! Toch zeker wel een paar. Als je goed zoekt. En niet al te kritisch bent. En moderne maatstaven loslaat.

Nee, het is tijd voor een vredelievende blogpost. Het cynische stemmetje in mijn achterhoofd dat stelselmatig beweert dat culturele en technologische ontwikkelingen regelmatig voortkomen uit gewapende, economische en/of culturele conflicten leggen we het zwijgen op. Vandaag zijn we positief. De mensheid is lief!

Pax Britannica
Het is vrede in Britannia! Heel Britannia? Nee, natuurlijk niet, er staat niet voor niets een muur, maar daar lees je maar over in de meer oorlogzuchtige posts. Ten zuiden van de muur is het, tussen de opstanden door, rustig en vredig. En die opstanden vonden heus niet regelmatiger plaats dan Latijns-Amerikaanse regimewisselingen in de jaren ’70.

De Romeinen deden in Britannia wat ze in andere provincies deden. Rond bestaande dorpen of gefortificeerde strategische locaties vormden zich steden, met de gebruikelijke gebouwen die uit de grond schoten waar de Romeinse legionairslaars even had gestaan: badhuizen, aquaducten waar nodig en gemeentelijke gebouwen voor de lokale bureaucraten.

Reconstructie van het badhuis van Wroxeter, de vierde stad van Romeins Britannia.

Reconstructie van het badhuis van Wroxeter, de vierde stad van Romeins Britannia.

Ook het entertainment was de Romeinen gevolgd. Er werden verschillende theaters en amfitheaters gebouwd. In de eerste plaats om de legioenen te vermaken.

De restanten van het grootste amfitheater in Britannia, Deva (het huidige Chester)

De restanten van het grootste amfitheater in Britannia, Deva (het huidige Chester).

Volg afslag 2 voor Londinium
Een tweede teken van Romeinse overheersing waren de wegen. De legioenen waren, naast geoliede vechtmachines, ook nog eens goed in staat om wegen en forten aan te leggen. De Romeinse wegen dienden van oorsprong dan ook een militair doel: een goede weg betekende het snel kunnen oprukken van een legioen naar één van de vele brandhaarden die het rijk rijk was. Bij een imperium van dat van Rome was een degelijke infrastructuur cruciaal. Op de kaart van het wegennet van Britania zie je dat er op de infrastructuur niet bezuinigd is.

474px-Roman.Britain.roadsDat de wegen oorspronkelijk door militairen gebouwd waren betekende natuurlijk niet dat ze niet verdraaid praktisch waren voor de plaatselijke bevolking. Goede wegen én vrede tussen de opstanden door? Dat hield in dat middellange-afstandhandel daadwerkelijk zin had! Ook de nieuw ontstane steden boden een interessante afzetmarkt.

Herenboer zoekt slaaf
Ook de Romeinse villa-cultuur was overgewaaid naar Romeins Britannia. En met de villa’s kwamen de grootgrondbezitters (of nou ja, eigenlijk andersom). Dit droeg natuurlijk enorm bij aan de rijkdom van de regio, maar deze herenboeren (dan weer Brits in achtergrond, dan weer Romeins) stonden niet bekend om hun ontspannen houding jegens hun werknemers, vaak een soort van slaven, de vrijheid verloren door geldproblemen na een slechte oogst.

Een lieflijke Romeinse villa in Britannia. Maar vergeet je het zweepgeluid en gekerm niet voor te stellen!

Een lieflijke Romeinse villa in Britannia. Maar vergeet niet je het zweepgeklak en gekerm voor te stellen!

En wat deed je als herenboer als je horigen in opstand kwamen? De legionnairs, de ultieme verdedigers van alle Romeinse belangen, waren dankzij het wegennetwerk altijd dichtbij.

Wredelievend?
Ik weet het… vrijwel iedere alinea heeft een zweem van oorlogsdreiging, een aanwezigheid van legionnairs, of een soldatenvinger in de pap. Maar wellicht was de Romeinse oorlogsmachine nooit ver weg? Britannia bleef, muur of geen muur, of wellicht juist dóór de muur, een grensprovincie. En die waren altijd wat instabieler…

En wat is vrede? Laten we deze opbeurende blogpost eindigen met de quote van de Romeinse politicus Tacitus: “atque, ubi solitudinem faciunt, pacem appellant.”

“En waar ze een woestijn maken, noemen ze het vrede.”

Advertenties