Tags

, ,

juliuscaesar

Julius Caesar in Asterix

Een bekentenis
Julius Caesar is van jongs af aan lange tijd een idool voor me geweest. In de (strip)boeken die ik las kwam hij altijd voor als een waardig figuur; een geboren leider die voor rede vatbaar was. Een man die, zelfs in verhalen waar hij bij de tegenpartij hoorde (denk aan Asterix), altijd neergezet werd als een persoon die zijn woord hield. Een geduchte vijand, maar wel één die je respectvol behandelde. Zijn belevenissen intrigeerden me; hoe hij er in slaagde ‘beschaving’ te brengen in Gallië en de lage landen. Hoe hij de politieke intriges in Rome de baas werd, terwijl zijn positie lange tijd zeer zwak was. Hoe hij uiteindelijk in Egypte belandde en zijn romance met Cleopatra beleefde. En tenslotte er in slaagde de machtigste man te worden in Rome en de stamvader te worden van het Romeinse rijk.

Prachtig! Een man die zijn tijd ver vooruit was. Een held! De grondlegger van de westerse beschaving.

Over de Gallische Oorlogen
De realiteit is (zoals bijna altijd) wat minder romantisch… bij Latijnse les op de middelbare school las ik stukken van zijn autobiografische boek Over de Gallische Oorlogen. Het begint vrij pijnlijk. Hoe belandde Julius Caesar al Galliërs afslachtend in centraal Frankrijk? Wat deed hij daar toch in de eerste plaats?

Het begon allemaal met de trektocht van de Helvetii; een volk afkomstig uit het huidige Zwitersland. Om redenen die niet helemaal duidelijk zijn (mogelijk een verdrijving door een ander volk of hongersnood) had een groep van naar schatting 250.000 Helvetii de koffers gepakt en was het uit de Alpen vertrokken. Het plan was om zich te settelen in de vruchtbare vlaktes van Gallië. Het kustgebied van Zuid-Frankrijk was stevig in handen van de Romeinen, dus de Helvetii lieten dit links liggen. Ze hadden echter niet gerekend op de ambitieuze Romeinse gouverneur van het gebied, genaamd Julius Caesar.

Onrust aan de grenzen!
Zijn mandaat totaal overschrijdend en zonder met de Romeinse senaat te overleggen trok Julius Caesar ten strijde tegen een volk dat zijn provincie absouut niet bedreigde, onder het vage voorwendsel dat de komst van de Helvetii onrust zou veroorzaken. Alsof zijn eigen leger dat niet zou doen.

Geromantiseerde veldslag onder leiding van Julius Caesar

Geromantiseerde veldslag onder leiding van Julius Caesar

Caesar beschrijft de daaropvolgende veldslag bij Bibracte in heroïsche termen. Hij wil aantonen dat hij een briljant strateeg is en dat men in Rome goed zou doen om hem in de gaten te houden. Wat er ná de veldslag gebeurde? Dat beschrijft hij slechts in een paar zinnen. Het volledige volk wordt een brede rivier in gedreven; niet alleen de krijgers gaan eraan, maar ook de kinderen, vrouwen en ouderen. Het volk wordt letterlijk uitgeroeid.

Zelfs de gevestigde Romeinse elite raakte nerveus van dit bericht. Het was al snel duidelijk dat Gallië té klein was voor Caesar’s ambities… Dit waren zijn eerste stappen in de richting van burgeroorlog. Zie ook zijn escapades in Britannia.

Massamoordenaar Fanclub?
En wat betreft die bekentenis? Als Julius Caesar je idool is kun je net zo goed fan zijn van Hernán Cortéz, Francisco Pizarro en Dzjengis Khan. Mensen die een belangrijke rol speelden in de vorming van de geschiedenis, maar voornamelijk gedreven werden door eigenbelang en niet keken op 10.000 mensenlevens meer of minder.

Of zoals Stalin zou hebben gezegd: “If you kill one man… it is a tragedy. When you kill ten million, it is a statistic.”

Caesar doet het niet slecht in het pantheon van historische figuren. Nog altijd worden er ieder jaar op zijn sterfdag, 15 maart, bloemen gelegd op de plek waar hij werd vermoord. De Julius Caesar fanclub is springlevend. Ik vraag me onwillekeurig af of er ook iemand is die de Helvetii herdenkt.2222990687_25f0fcb77b

Advertenties