Het is alweer een tijdje geleden sinds m’n laatste blog, maar ik ga het weer oppakken! Deze post is het begin van een nieuwe serie: bad guys from antiquity.

Wie waren de grote bad guys van de 20ste eeuw?
De meeste mensen zullen weinig moeite hebben om te komen met namen als Hitler, Stalin, Mussolini; dit zijn figuren waarover de mening duidelijk is (al ligt het wat betreft Stalin wat ingewikkelder in Rusland zelf). Als men echter verder terug gaat in de tijd, en bijvoorbeeld op zoek gaat naar de bad guys van de 19e eeuw, wordt het al wat lastiger. Wie zou bijvoorbeeld Napoleon aan de lijst slechteriken toevoegen? Iemand die direct verantwoordelijk was voor een oorlog die aan miljoenen het leven kostte. En de Russische tsaren? Of de leiders van de Europese mogendheden die op basis van een landkaart bloederige lijnen door Afrika trokken?

Good vs. Bad
Verder terug in de tijd: Nederlanders kunnen met een triomfantelijk gevoel de Spaanse koning Filips II en de Hertog van Alva een plaats geven in de lijst van historische evildoers. Maar voor de huidige Spanjaarden is de gehele schermutseling die we tegenwoordig De Opstand noemen nauwelijks meer dan een voetnoot. Nee, Filips II staat bekend om de bouw van vele prachtige kerken en kathedralen en het vestigen van de Spaanse hoofdstad te Madrid. De nazaat van de hertog van Alva is ondertussen nog dagelijks in het nieuws als een postmoderne artistieke aanklacht tegen de excessen van plastische chirurgie.

Ik kwam, ik zag, ik decimeerde
Nog ingewikkelder wordt het als we de Middeleeuwen achter ons (of beter gezegd, voor ons) laten en ons onderdompelen in de klassieke oudheid. Wie zou Julius Caesar, stamvader van het Romeinse Rijk, de persoon die verantwoordelijk was voor het planten van de Romeinse sandaal op Noordwest-Europese grond, benoemen als bad guy? En op basis van welke criteria?

Kim Jong Aurelius
Historici merken wel eens op dat het niet gepast is om met de huidige maatschappelijke en culturele maatstaven te oordelen over de acties van historische figuren. Daar hebben ze een punt tot in zoverre dat werkelijk iedere Romeinse keizer (ook Marcus Aurelius) tegenwoordig de leider van een schurkenstaat met kernambities zou zijn. Toegegeven, de ene zou meer geneigd zijn de wereld al harp spelend op te blazen dan de ander, maar fout zouden ze allemaal zijn.

Slachtoffers van de geschiedenis
Wat natuurlijk wél mogelijk is is de historische figuren te vergelijken met hun eigen tijdgenoten, om op die manier in ieder geval te bepalen wie het meest bad was! Andersom werkt dit natuurlijk ook… gezien de geschiedenis vaak overgeleverd wordt door de overwinnaar zijn er legio historische figuren uit de oudheid die misschien helemaal zo kwaadaardig niet waren, maar vanwege een vroege dood of een militaire nederlaag de macht over de geschiedenis kwijtraakten.

In de volgende blogs zal ik nader ingaan op de good en bad guys uit de oudheid. Het wordt hoog tijd om wat namen te zuiveren en een paar andere door het slijk te halen. Het voordeel van schrijven over de oudheid is het uitblijven van rechtszaken.

Advertenties